یک کتاب، یک معرفی ...
نقد اثر :
گونه اثر واقع گرای مدرن بوده و اسطوره سفر و خودشناسی بکار رفته در آن بحث اصلی ست . راوی داستان اول شخص ( ایلای ) می باشد . قهرمانان داستان مراحل سه گانه سفر : 1 - عزیمت 2 - آزمون 3 - بازگشت موفقیت آمیز ، را پشت سر می گذارند . سفری نه فقط بیرونی و پر ماجرا بلکه درونی و پر از آموزه ها .
غالب داستان وسترن است، وسترنی سیاه، تفکر برانگیز و در عین حال کمیک . وسترن ها حالت اسطوره ائیند و خیر و شر حاکم بر آنها اما در متن این اثر رد پائی از خیر وجود ندارند و بنوعی همه شرند . حتی ایلای که جاهائی مانع از آدم کشی ها می شود اما در کل با چارلی همکاری می کند و اورا نمی توان خیر مطلق نامید . و رسیدنش به نقطه پایان هم در اصل رسیدنی ست منفی . اما ایلای در طول سفر با وجود اتفاقات ( خاصه برخورد با وارم، نگهبان، پیرزن جادوگرو دختر بچه ) به خود شناسی و ادراک جدیدی از زندگی می رسد .
رسیدن به مطلوب، همکاری مطلوب، موانع و هم یار در سفر از مشخصه های اسطوره سفر است که در این اثر وجود دارد . اثر می خواهد بگوید که مطلوبی وجود ندارد و شر حاکم همه چیز است .
رمان سه بخش و شصت موقعیت دارد و دو میان پرده .
شخصیت ها تقابل دیدگاهی و رفتاری دارند . چارلی خشن، بدقیافه، عمل گرا و بی رحم که اشخاصی مثل ناخدا به او ایمان دارند . ایلای کسی که کسی به او ایمان ندارد، درونگرا و خیال پرداز است، عاطفه و احساس دارد، برای پول ارزشی قائل نیست، سرگشته است و ارزشی برای ارزش ها قائل نیست .
بن مایه مدرن اثر می خواهد بگوید که : جهان مدرن و جهان جدید، دارا و ندار و برنده و بازنده در آن دچار تشویش است و اظطراب، این برقراری روابط عاطفی بین آدم ها را دشوار می کند .
یکی از شخصیت های قابل توجه اثر، وارم است .
ضرب آهنگ اثر تند است چون روایت داستان بر توصیف کامل می چربد . رمان حادثه محور است و جذاب و راحت خوان . وجه معنائی اثر غیر از اسطوره سفر و شناخت، نگاه بدبینانه کل داستان است که کل شخصیت ها را تباه نشان می دهد . صحنه آرائی اثر عالیست و حال و هوای آن خوب است، تقابل قدرت و ثروت، انسان و طبیعت در آن وجود دارد . ارزش مطالعات فرهنگی را دارد . گفتگو ها خوب است و اثر زیاده گوئی ندارد .
حضور مرگ در اثر مشهود و قابل لمس است .
لباس مترسک در این اثر لباس پدر قهرمانان داستان است که این سوال ها را بوجود می آورد : پدر نماد اقتدار است ؟ پدر مترسک است ؟ اگر قدرت ها و دیکتاتورها را پدر ببینیم به این نتیجه می رسیم که برای ترساندن مردم بوجود آمده اند ؟
میان پرده ها : 1 - دختر بچه ائی که سگی ناقص را می کشد وقتی چارلی دستش قطع شد را هم می خواهد بکشد و این معنی را می رساند که نقص را در هر حالتی نمی پذیرد . دختری که به ایلای می گوید تو نظر کرده ائی اما جواب نمی دهد که چرا . دختر بچه حقیقی نیست و نوعی نماد است از خیر، نوعی سروش غیبی است که چیزی را می خواهد با ایلای بگوید . 2 - باز در جائی ایلای از دختر بچه از چرایی نظر کرده بودنش می پرسد که جوابی نمی گیرد . علت این سوال این است که در طول داستان هیچ اتفاقی برای ایلای نمی افتد و به نوعی ایلای روئین تن است .
یکی از بحث های تقریبا مکرر تاکید شده در اثر بحث مسواک زدن است که به نوعی می توان آن را نمادی از زدادندگی و پاک کنندگی دانست . که حتی چارلی پیشنهاد ایلای در مورد مسواک زدن را نمی پذیرد .
در اسطوره سفر بازگشت به نقطه شروع و جود دارد که بارگشت به مام که همان مکان یا مادر واقعی می تواند باشد که در پایان این اثر با این موضوع روبرو می شویم .
درباره نویسنده : نویسنده جوان کانادایی پاتریک دوویت . کتاب دومین رمان نویسنده است که در سال 2011 چاپ شدوجوایز ادبی اصلی کانادا را دریافت کرد و نامزد دریافت جایزه من بوکر شد .
( با سپاس از استاد محمد رضا گودرزی ) سید امیدنقیبی ...